Έχουν υπάρξει φορές που κάτι σημαντικό στο υπολογιστή διακόπτεται από τη ΔΕΗ. Στο κείμενο που ακολουθεί θα σας δώσουμε TIPS για τη σωστή επιλογή UPS καθώς και γιατί αυτό είναι σημαντικό.

Τι είναι το UPS;

Το UPS είναι μια μονάδα εξωτερική από το PC και το τροφοδοτικό του. Διαθέτει μια μπαταρία, μερικές πρίζες για το τηλέφωνο και το ρεύμα, και σειρά κυκλωμάτων για την προστασία του υπολογιστή σας στα σκαμπανεβάσματα της ΔΕΗ.

Είδη UPS

Stand-By ή Offline UPS

Είναι τα πιο φθηνά UPS. Διαθέτουν μπαταρία αλλά όχι απαραίτητα ενδείξεις ώστε να καταλαβαίνει ο χρήστης τι γίνεται. Ο εξοπλισμός συνδέεται απευθείας στην παροχή και όταν υπάρξει πτώση τάσης ενεργοποιείται η παροχή μέσω μπαταρίας.

 

Line-interactive UPS

Είναι το UPS που έχουμε λίγο έως πολύ όλοι σπίτι μας. Το UPS αυτό είναι σαν το παραπάνω με την προσθήκη ουσιαστικά ενός αυτόματου μετασχηματιστή μεταβλητής τάσης. Έχει μηχανισμούς που καταλαβαίνουν άμεσα την υψηλή ή την χαμηλή τάση και δεν χρησιμοποιεί την μπαταρία για να αντιμετωπίσει στιγμιαία τέτοια προβλήματα.

Επιλέγει αυτόματα την πηγή ενέργειας και χρησιμοποιεί την μπαταρία στιγμιαία για την εναλλαγή αυτή για να μην υπάρξει πλήρης απώλεια τάσης.

Οι μετασχηματιστές αυτοί έχουν την ικανότητα να προσθέτουν και να αφαιρούν πηνία από το σύστημα για την αυξομείωση του μαγνητικού πεδίου και κατά συνέπεια της τάσης εξόδου. Έτσι, μπορούν να προσαρμοστούν σε ένα ευρύ φάσμα τάσεων συνήθως 100-280V προσθέτοντας ή αφαιρώντας πηνία από το σύστημα. Όσο μεγαλύτερο εύρος τόσο μεγαλύτερο το κόστος. Αν το ρεύμα ξεφύγει είτε πάνω από τα μέγιστο εύρος είτε κάτω από το ελάχιστο εύρος τότε μπαίνει σε λειτουργία η μπαταρία.

Διπλής Μετατροπής/OnLine UPS

Τα εν λόγω UPS διαφέρουν αρκετά ως προς τον τρόπο λειτουργίας από τα 2 παραπάνω. Χρησιμοποιείται σε ηλεκτρικά μονωμένους χώρους όπως ένα επισκευαστικό κέντρο hardware προκειμένου να διαφυλαχτούν τα μηχανήματα που είναι ευαίσθητα σε διακυμάνσεις τάσεως.

Το ρεύμα από την παροχή περνάει από έναν ανορθωτή τάσης μετατρέπεται από AC σε DC και περνάει στις μπαταρίες. Στις μπαταρίες είναι συνδεδεμένος ένας μηχανισμός που κάνει το DCà AC πάλι και το ανεβάζει στα 230V. Ο εξοπλισμός του χρήστη είναι συνδεδεμένος πάνω στις μπαταρίες. Έτσι, παίρνουν πολύ σταθερό AC ρεύμα 230V χωρίς απώλειες.

Λόγω της λειτουργίας αυτή το UPS αυτό δουλεύει 24/7 και είναι σαφές ότι η δουλειά που κάνει έχει και το ανάλογο κόστος.

Λειτουργία

1η Λειτουργία: Προστασία σε πραγματικό χρόνο

Το UPS λειτουργεί ως ενδιάμεσος σταθμός μεταξύ του υπολογιστή (συνήθως) και της παροχής ρεύματος μέσω πρίζας. Το Ρεύμα που περνάει από εκεί ελέγχεται διαρκώς για την ποιότητά του. Όταν φτάσει σε υψηλότερα ή χαμηλότερα επίπεδα από τα προβλεπόμενα απλά δεν περνάει στη συσκευή που έχει πάνω του και ενεργοποιείται κατά περίπτωση το σύστημα εναλλακτικής τροφοδοσίας μέσω μπαταρίας για να συνεχίσει ο χρήστης απρόσκοπτα την δουλειά του. Ο λόγος που διαθέτει δική του ασφάλεια είναι για λόγους προστασίας.

 

2η Λειτουργία: Εφεδρική ενέργεια σε περίπτωση διακοπής του ρεύματος

Έχεις κάνει μια πολύ σημαντική δουλειά ή είσαι online και δεν θες να χάσεις αυτό που κάνεις. Τo UPS όταν κόβεται το ρεύμα δίνει αμέσως ενέργεια από την μπαταρία που έχει μέσα του προκειμένου να έχεις τον απαραίτητο χρόνο να κλείσεις τον υπολογιστή ομαλά και να κάνεις back up αυτά που θες.

Κριτήρια επιλογής
  1. Ποσότητα VA
  2. Εταιρία κατασκευής
  3. Μέγεθος
  4. USB διασύνδεση+ extra
Ποσότητα VA

Για να μιλήσουμε για τα VA πρέπει να ξέρουμε τι είναι. Πολλοί τα μπερδεύουμε με τα Watts αλλά έχουν διαφορές. Δεν είμαι ηλεκτρολόγος να σας τις αναλύσω ακριβώς ωστόσο θα σας πω τις πιο βασικές. Ο λόγος που θα το κάνω αυτό είναι γιατί όλοι ρωτάνε «Πόσα VA θέλω για ένα PC με 750ρι  τροφοδοτικό με οθόνες κλπ»

Τα W είναι μονάδα μέτρησης της ισχύος στο SI (joule/second) και χρησιμοποιούνται για να μας πουν τον ρυθμό στον οποίο διασκορπίζεται η ηλεκτρική ενέργεια. Στον ηλεκτρομαγνητισμό το 1W είναι το έργο που παράγεται όταν ρεύμα ισχύος 1 Α διασχίζει ένα ηλεκτρικό κύκλωμα του 1V, άρα 1W=1 VA

VA χρησιμοποιείται για να απλοποιήσει τα Power Ratings βοηθώντας να υπολογίσουμε πιο εύκολα πόσο ρεύμα τραβάει μια συσκευή. Για περισσότερες πληροφορίες ίσως να φανεί χρήσιμο αυτό. Σε πολλά UPS αναφέρονται τόσο τα W όσο και τα VA αλλά δεν είναι απαραίτητο.

ΑΡΑ διαβάζοντας τα παραπάνω είναι εύκολα αντιληπτό ότι όταν ένα UPS μιλάει για 1000VA εννοεί ότι μπορείς συνδέσεις κάτι που θα τραβάει μέχρι 1000W μέγιστο. Όσο μεγαλώνουν τα VA μεγαλώνει και η μπαταρία που έχουν μέσα τους φυσικά.

Για τον σωστό υπολογισμό των αναγκών σας χρειάζεται να ξέρετε πόσα Watts είναι η μέγιστη κατανάλωση όλων όσων θα θέλατε να βάλετε κάτω από τη στέγη ενός UPS. Συνήθως σε ένα High-End Gaming PC με μια οποιαδήποτε single GPU υλοποίηση, οθόνη. ηχοσύστημα PC +LED strips/φωτιστικό+φορτιστή κινητού ένα Line Interactive των 800-1000VA είναι αρκετό. Ωστόσο, αν πάτε για κάτι παραπάνω όπως SLI/CF ή 2 High-End PC ή πολλές οθόνες, τα 1500VA και τα 2000VA θα είναι το ελάχιστο που μπορείτε.

Η λογική λέει ότι αν έχεις Max Wattage 1800W δε θα πας σε 2000VA αλλά σε παραπάνω ώστε να υπάρχει η ανάλογη μπαταρία ικανή να σώσει τη δουλειά σου ή να ολοκληρώσεις ένα online game.

Στη δική μου περίπτωση αγόρασα ένα Line Interactive των 1500VA για ένα σύστημα ενεργειακών αναγκών 800W και μέχρι στιγμής δεν έχει χρειαστεί να ανακαλύψω τη διάρκεια της μπαταρίας του, ενώ έχει σώσει 2-3 φορές τα PC που είχα πάνω από βέβαιο θάνατο.

Eταιρία κατασκευής

Κατά πολλούς η APC θεωρείται η καλύτερη και δεν έχω λόγο να διαφωνήσω βλέποντας πολλά εργαστήρια υπολογιστών ανά τον κόσμο να προστατεύονται από APC. Παρόλα αυτά υπάρχουν εξίσου αξιόλογες φίρμες όπως η Powertech, η Eaton αλλά και η Cyberpower. Σε κάθε περίπτωση αξίζει πρώτα μια έρευνα αγοράς/Reviews. Παντού υπάρχουν προβληματικές παρτίδες ακόμα και στα UPS.

Μέγεθος

Στον παράγοντα μέγεθος δεν υπάρχουν και πολλά που μπορείς να κάνεις. Υπάρχουν ωστόσο UPS που είναι ορθογώνια κουτιά μακρόστενα, υπάρχουν και άλλα τύπου φάκελος που στέκονται ανάμεσα σε βιβλία για εξοικονόμηση χώρου και πιο όμορφο αποτέλεσμα. Βέβαια τα VA τους είναι λίγα καθώς προορίζονται για γραφεία και υπολογιστές χωρίς ιδιαίτερες ενεργειακές απαιτήσεις.

UPS σε Server Rack(Όσοι βλέπετε linus το έχετε δει πιστεύω)

 

UPS κουτί. Κλασσικο σχήμα και μέγεθος

USB+ extras

Πολλά UPS, κυρίως από Line Interactive και πάνω, συνηθίζουν να έχουν μια USB για σύνδεση με τον υπολογιστή. Μέσω του USB και ενός ανάλογου interface παρέχονται πληροφορίες για την μπαταρία, για ρεύματα, την εκτιμώμενη ώρα που μπορεί το PC να μείνει ανοιχτό σε περίπτωση διακοπής, ενώ μπορούν να δώσουν εντολή μέχρι και για Auto Shut Down σε περίπτωση που ο χρήστης δεν έχει δυνατότητα να το κάνει ο ίδιος. Τέλος, κάποια UPS έχουν οθόνες με αυτές τις πληροφορίες πάνω στο σώμα τους, το οποίο μπορεί να είναι εξαιρετικά άβολο για όσους το έχουν κρυμμένο.

Ένα επιπλέον Feature είναι οι πρίζες RJ 45 του Ethernet και οι RJ 11 του τηλεφώνου. Πολλά UPS διαθέτουν προστασία που ουσιαστικά κόβει τις πολύ υπερβολικά ψηλές συχνότητες χωρίς να είμαι σε θέση να ξέρω αν αυτό κόβει σε ταχύτητες ή δημιουργεί pings. Το βρήκα παντελώς αχρείαστο για τις δικές μου ανάγκες ενός 24ριου internet που δουλεύει 12 ώρες την ημέρα.

Και τέλος φυσικά οι πρίζες που δέχεται πάνω. Υπάρχουν UPS μεγάλα με μια πρίζα και μικρά με πολλές. Υπάρχει και το αντίθετο. Το πόσες πρίζες θα έχει καθορίζει το πόσα PC θα κουμπώσουν πάνω στο ίδιο UPS. Αν έχετε ένα PC, ένα πολύπριζο από τη μια εκ των Χ πριζών είναι αρκετό.

Συμπέρασμα

Το UPS είναι και θα είναι ένα αξιόπιστο μηχάνημα που πρέπει να υπάρχει σε κάθε υπολογιστή που σέβεται τον εαυτό του. Μην τσιγκουνευτείτε 100€ και 200€ για ένα σύστημα 400-4000€ γιατί κανείς πάροχος ηλεκτρικής ενέργειας δεν θα σας αποζημιώσει (στην Ελλάδα) για ένα στιγμιαίο Over Voltage ή μια διακοπή ρεύματος που θα σας κάψει το PC και τη δουλειά σας!