Σε μια εποχή που το Twitch και YouTube έχουν αντικαταστήσει την τηλεόραση για πολλούς Gamers, προκύπτει εύλογα το ερώτημα «πώς μπορώ να streamάρω κι εγώ;». Στο κείμενο που θα διαβάσετε θα αναλύσουμε τι χρειάζεται κανείς σε επίπεδο Hardware και Internet προκειμένου να πετύχει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

SKILLS

Το πρώτο πράγμα που χρειάζεται κάποιος είναι να έχει ικανότητες. Το να θες να κάνεις streaming αυτό που παίζεις σημαίνει ότι θεωρείς τον εαυτό σου ικανότερο από κάποιον άλλο εκεί έξω. Υπάρχουν πολλά τρανταχτά παραδείγματα εκεί έξω. Είσαι ικανός να διασκεδάσεις τον κόσμο;

SOFTWARE

Το live streaming απαιτεί συνήθως ένα λογισμικό που θα αναλάβει να τρέξει τη δουλειά. Κάποιες φορές, με την αγορά μητρικής δίνεται δωρεάν και κάποιο τέτοιο πρόγραμμα με χρονικό όριο χρήσης που σε διαφορετική περίπτωση ίσως χρειαζόταν να το πληρώσετε. Οι δυνατότητες που προσφέρουν συνήθως είναι η ρύθμιση των οθονών που βλέπει ο streamer και αυτής που βλέπει ο θεατής. Ενδεχομένως αν δεν παίζετε μπορεί να κάνετε κάποια εκπομπή και να θέλετε να κάνετε σκηνοθεσία on air. Υπάρχουν πολλές επιλογές και στα Free και στα paid software.

Δεν είναι απαραίτητο να πληρώσετε για να πάρετε κάτι καλό, αφού το δωρεάν OBS χαρακτηρίζεται ως αρκούντως ικανοποιητικό έως σούπερ από πολλούς streamers ενώ οι κάτοχοι της Nvidia έχουν τέτοια δυνατότητα από το σαφώς κατώτερο αλλά εξίσου δωρεάν GeForce Experience. Οι fans της Adobe θα βρουν ένα free utility ονόματι «Adobe Flash media Live encoder» που δεν έχω δοκιμάσει ακόμα αλλά φαίνεται σε φωτο αρκετά οκ όπως και το overwolf. Στα επί πληρωμή και πάλι το πιο γνωστό είναι το Xsplit με τιμή περί τα 15-30€ για 3μηνο ή δωρεάν μετά από αγορά ορισμένων MSI MOBOS. Όρεξη να έχει κάποιος.

HARDWARE

Το streaming είναι μια διαδικασία που καταπονεί το μηχάνημα. Ο λόγος απλός: Το μηχάνημα εκτός από το να κάνει render τα frames για να τα προβάλει στην οθόνη πρέπει να τα κάνει encoding και να τα στείλει σε ένα server ώστε να προβάλλονται live. Αν η σύνδεση του internet δεν είναι η καλύτερη το μηχάνημα έχει περισσότερη δουλειά να κάνει όπως θα πούμε παρακάτω

CPU

Γενικά δεν προτείνω κάτι λιγότερο από desktop i5 για streaming. Το ίδιο το twitch προτείνει από i5 4670 και πάνω οπότε καταλαβαίνετε ότι ένας i5 6400 δεν είναι η πιο ιδανική λύση. Αντιθέτως ένας  6600 είναι μια χαρά.

GPU

Η GPU δεν αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα στο streaming, συνεπώς διαλέξτε μια που να μπορεί να κάνει τη δουλειά σας σαν να μην είχατε στο μυαλό το streaming.

RAM

Το streaming τρώει χώρο στη RAM. Το twitch προτείνει να έχετε πάνω από 8GB, πράγμα που νομίζω πως όλα τα σύγχρονα Gaming PCs πληρούν αυτή τη στιγμή.

Networking

Για μένα το σημαντικότερο από όλα σε ένα streaming session ΔΕΝ είναι η Κάρτα δικτύου και το Modem/Router αλλά το ίδιο το δίκτυο. Τα τελευταία χρόνια οι gaming μητρικές είναι εξοπλισμένες με ισχυρά υποσυστήματα δικτύου -κυρίως της Atheros. Τα γνωστά Killer E2χχχ κοσμούν πολλές μητρικές gaming με έξυπνο επεξεργαστή μέσα τους που κάνει prioritizing το game traffic για να μειώνεται το ping, ωστόσο το PC είναι ο τελευταίος τροχός της αμάξης. Στην πραγματικότητα ένα Gaming Stream εξαρτάται άμεσα από το ίδιο το δίκτυο παροχής ευρυζωνικής σύνδεσης internet. Για αυτό μια έρευνα στην περιοχή με ερωτήσεις σε γείτονες θα σας κάνει πιο σοφούς ως προς την καταλληλότητα του δικτύου.

Βασική ορολογία

Αν υποθέσουμε ότι είστε τυχεροί και είστε κοντά στην Καμπίνα ή σε μια περιοχή με καλό δίκτυο το επόμενο που μετράει είναι η σωστή αξιοποίησή του με VDSL. Η πιο συχνή ερώτηση που διαβάζω είναι «με 0.8 upload σε τι ανάλυση streamάρω;» Είναι καιρός να δώσουμε μια σαφή απάντηση και για να τη δώσουμε θα πρέπει να μιλήσουμε για bits και bytes.

Βits and Bytes

Ένα Byte αποτελείται από 8bits. Τα Kbps/Mbps/Gbps είναι Kilobits/Megabits/Gigabits per second και ονομάζονται bit rate, δηλαδή ρυθμός μετάδοσης bits. Άρα, όταν έχετε upload speed 0.8Kbps αρκεί μια διαίρεση με το 8 για να δείτε την ταχύτητα με την οποία είστε ικανοί να ανεβάζετε δεδομένα στο internet που εν προκειμένω είναι 0.1MB/sec, δηλαδή 100KBytes. Τώρα που το ξεκαθαρίσαμε αυτό ας μιλήσουμε για το encoding.

Encoding

Το encoding όπως λέει και το όνομά του είναι μια διαδικασία κωδικοποίησης και συμπίεσης. Κωδικοποιεί την εικόνα, την συμπιέζει και τη στέλνει σε έναν server. Όσο μεγαλύτερο είναι το output Resolution που εκπέμπεις και τα Frames, τόσο μεγαλύτερο CPU usage θα έχεις μιας και αυτή είναι μια κατεξοχήν CPU-intensive δουλειά -γι’αυτό και το twitch ζητάει τόσο δυνατό CPU. Κάθε νέα CPU υπόσχεται βελτίωση στο encoding αν και στην πραγματικότητα δεν είναι τόσοι πολλοί αυτοί που ξέρουν τα πραγματικά του οφέλη στο streaming και κατ’ επέκταση στο video editing, συνεπώς τα νέα encoding capabilities περνάνε πάντα στα ψιλά σε αντίθεση με τις συχνότητες και τον αριθμό πυρήνων. Το encoding βασίζεται απαραίτητα σε ένα codec. Codec είναι απλοϊκά ο αλγόριθμός που θα τρέξει ο CPU για να κάνει encode και compression μια σειρά από frames. Το MP4 ή H.264 είναι ένα διαδεδομένο codec που μάθανε όλοι όταν έπρεπε να μπούμε στην ψηφιακή εποχή και θέλανε «MPEG-4 αποκωδικοποιητή»!

Όσο πιο κακή είναι η σύνδεση τόσο περισσότερο encoding χρειάζεται και συνεπώς τόσο πιο πολύ θα κουράζεται η CPU. Ο λόγος είναι απλός: Το encoding κάνει κωδικοποίηση και συμπίεση της εικόνας. Άρα όταν υπάρχει κακή ταχύτητα προσπαθεί η CPU να συμπιέσει τη εικόνα τόσο ώστε να περάσει από την αργή σύνδεση. Όταν η CPU μας δεν είναι η πιο γρήγορη δημιουργείται shattering. Από την αντίπερα όχθη μια εικόνα υπερσυμπιεσμένη χρειάζεται και δυνατό Server για να την αποσυμπιέσει. Κάτι τέτοιο δεν αποτελεί πρόβλημα για τις μεγάλες εταιρίες αλλά όταν ο server εξυπηρετεί τόσο κόσμο γίνεται αντιληπτό ότι δεν είναι πολλές φορές το ίδιο εύκολο. Με άλλα λόγια στο streaming, η ευρυζωνική σύνδεση και η CPU αποτελούν συγκοινωνούντα δοχεία που το ένα εξαρτάται από το άλλο άμεσα.

Bitrate και Encoding

Τι σχέση έχει όμως το bitrate (ή data rate) με το encoding; Άμεση! Πρακτικά, όσο μεγαλύτερο είναι το bitrate τόσο καλύτερη είναι η ποιότητα της εικόνας άρα και λιγότερο encoding, το οποίο σημαίνει και λιγότερη συμπίεση.

Ας πάρουμε για παράδειγμα την παρακάτω εικόνα. Τα 19500kbps αν διαιρεθούν με το 8 μας δίνουν 2,25 MB/sec. Δηλαδή το αποθηκευτικό μέσο διαβάζει για να προβληθεί κάθε ένα δευτερόλεπτο του βίντεο 2,25ΜΒ. Επειδή όμως έχουμε και 99Kbps ήχο, θα έχουμε έξτρα 0.12375 MB/sec. Αν τα 362sec πολλαπλασιαστούν με τα 2,37375 ΜΒ/sec βγαίνει το μέγεθος του αρχείου που είναι περίπου 849MB. Μικρότερο bitrate σημαίνει μεγαλύτερη συμπίεση (encoding) άρα και χειρότερη σε ποιότητα εικόνα.

capture

FPS

Τα frames per second μας λένε πόσο ομαλά θα κουνιέται η εικόνα. Οι δημοφιλέστερες επιλογές είναι αυτές των 30 και 60 fps. Για να κάνει κάποιος streaming στα 60fps χρειάζεται 50% παραπάνω bitrate από ότι στα 30fps. Δεν χρειάζεται να το έχετε παραπάνω από 30fps εκτός αν κατέχετε τόσο καλή σύνδεση που να το αντέξει (πράγμα σπάνιο για Ελλάδα). Tα 30fps με ένα bit rate 1500-2000kbps στα 720p είναι ίσως η δημοφιλέστερη ρύθμιση των φίλων που κάνουν streaming LOL/Hearthstone με VDSL. Ενώ όσοι κοιτάνε να παίξουν FPS τύπου BF/COD θεωρώ τα 2500-3000kbps μονόδρομο. Άλλωστε, οι συνδέσεις VDSL επιτρέπουν μέχρι 50MBPS κάτω και μέχρι 4.5-5 πάνω. Λαμβάνοντας υπόψη το χειρότερο σενάριο που λέει απώλειες λόγω απόστασης από router, το γεγονός ότι όλο και κάποιος θα είναι μέσα στο δίκτυο σας ή το γεγονός ότι υπάρχουν πολλοί Routers εκεί έξω που μπορεί να εκπέμπουν σε παρόμοια ή ίδια συχνότητα γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι ακόμα και αν κάποιος παίρνει 4.5 up το μέγιστο ασφαλές θα είναι το 3.5.

Η πιο συχνή ερώτηση που ακούμε από τους επίδοξους streamers είναι το δίλημμα «720p 30fps high bitrate ή 720p 60fps με low bitrate?». Πολλοί συμφωνούν ότι η πρώτη είναι η πιο σωστή επιλογή γιατί ναι μεν χάνεις 30 fps και δεν έχεις τόσο ομαλή εμπειρία θέασης αλλά κερδίζεις σε ποιότητα εικόνας.

Συνοπτικός πίνακας

Στον παρακάνω πίνακα είναι τα bit rates που θεωρεί το Youtube σωστά για streaming μαζί με το δικό μου προτεινόμενο upload speed. Το προτεινόμενο upload speed αποτελεί προσωπική άποψη και ενδεχομένως σε διαφορετικές συνθήκες να υπάρχουν διαφορετικά αποτελέσματα. Τα bitrate είναι δεδομένα YouTube. Ενδεχομένως τα bitrates αναπαριστούν ταυτόχρονα και τα προτεινόμενα upload speeds, ωστόσο σε ένα PC το streaming δεν είναι το μόνο πράγμα που τρώει internet. Αν streamάρετε Multiplayer λάβετε υπόψη ότι έχετε ένα εξίσου σημαντικό φορτίο να μεταφέρετε πέρα από το streaming. Σε ένα match του LoL χρειάζεστε μέσο όρο 50ΜΒ όπως είχα μετρήσει, μιας και οι πληροφορίες που μεταφέρονται στον Server είναι κυρίως οι συντεταγμένες στον χάρτη. Επίσης, σκεφτείτε ότι οι 4 πυρήνες σας εκτός από Streaming και Gaming πρέπει να δώσουν πόρους σε ένα σωρό άλλες διεργασίες οι οποίες δεν πρέπει να λιμοκτονήσουν.

Ανάλυση streaming Προτεινόμενο Upload Speed Bitrate
480p 0.7-1.8Mbps   500-2000 Kbps
720p 1.8-2.5Mbps 1500-4000 Kbps
720p 60 fps 2.7-4.5 Mbps 2250-6000 Kbps
1080p 3.2-3.5Mbps 3000-6000 Kbps
1080p 60fps 4.7-6.0MBPS 4500-9000 Kbps

Modem/Router

Μετά από αυτή την εκτενή ανάλυση ας μιλήσουμε για κάτι πιο εύπεπτο: Τον modem/router.

Αν και έχει επικρατήσει να λέμε Router στην πραγματικότητα κάνουμε ένα ΤΕΡΑΣΤΙΟ λάθος, μιας και Router είναι μια συσκευή που απλά κάνει δρομολόγηση του σήματος, δηλαδή απλά το στέλνει μέσω Ethernet ή Wi Fi. Δηλαδή κάποτε ήταν 2 διαφορετικές συσκευές ανεξάρτητες μεταξύ τους που εμείς τις κάναμε να εξαρτώνται. Οι σημερινές μας συσκευές είναι Router και MODEM ταυτόχρονα. Το ΜODEM βγαίνει από το «dulation-DEMomodulation». Δηλαδή από την διαδικασία διαμόρφωσης και αποδιαμόρφωσης του σήματος. Το σήμα που περνάει από τη διαδικασία δεν είναι άλλο από αυτό που έρχεται από την τηλεφωνική μας γραμμή και πρόκειται για ένα αναλογικό σήμα. Το αναλογικό σήμα της τηλεφωνικής γραμμής διαμορφώνεται και γίνεται ψηφιακό ώστε μετά το router να το διαμοιράσει στους χρήστες. Οι χρήστες όταν στέλνουν πίσω στην γραμμή αρχεία -δηλαδή ανεβάζουν δεδομένα- το modem αποδιαμορφώνει το σήμα και το κάνει πάλι αναλογικό.

Για τη λειτουργία του MODEM συνήθως μέσα στη συσκευή υπάρχει ένας μικροεπεξεργαστής που κάνει τη δουλειά. Το Routing αναλαμβάνει ένα άλλο κύκλωμα επίσης μέσα στη συσκευή.

Η τιμή ενός Modem/router καθορίζεται κυρίως από την ικανότητά του να διαμοιράσει το διαθέσιμο εύρος ζώνης σε πολλούς χρήστες χωρίς διακοπή.  Άρα είναι κυρίως θέμα επεξεργαστή. Σίγουρα ένα καλό Modem/Router έχει και καλό modem αλλά δεν έχουν αλλάξει και πολλά στην διαδικασία αυτή εδώ και χρόνια καθώς η ψηφιοποίηση του σήματος έχει γίνει παιχνιδάκι.

Ένα άλλο στοιχείο που παίζει ρόλο είναι το λογισμικό που τρέχει μέσα το εκάστοτε Router και αν αυτό δέχεται ενημερώσεις από την εταιρία κατασκευής, αν είναι εύχρηστο, αν έχει features για να καλύψει τις ανάγκες του αγοραστή. Μέσα στο λογισμικό υπάρχουν ορισμένα στοιχειώδη: οι παροχές ασφαλείας, όπως το Firewall ή κάποιο sandbox, την αλλαγή SSID, καναλιού και συχνότητα εκπομπής, MAC filtering, ρύθμιση SNR, ενεργοποίηση Universal PnP θύρας για gaming και πολλά άλλα.

Συχνά οι παροχές ασφάλειας παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο σε μια αγορά όπως επίσης και η εμβέλεια και γενικά η προσαρμοστικότητά του σύμφωνα με τις ανάγκες. Το πλήθος των κεραιών έχει πραγματική σημασία όταν τα άτομα που θέλουμε να συνδέσουμε στο internet ασύρματα είναι διάσπαρτα σε πολλούς χώρους. Πιο σημαντικό είναι να ελέγξουμε αν αυτές είναι πολυκατευθυντικές ή σκέτο κατευθυντικές και αν έχουν υψηλή εμβέλεια.

Καλή εταιρία για Modem/Router θεωρώ την Asus κορυφή. Η συμπαθέστατη κατά τα άλλα Tp-link δέχεται παράπονα/κριτική κατά καιρούς για την αστάθεια των μοντέλων της. Και δεν υπάρχει πιο τρανταχτό παράδειγμα από το ίδιο το Cern. Στις κινητές εκθέσεις του ερευνητικού κέντρου που πηγαίνουν σε όλο τον κόσμο κάνουν διαδραστικά παιχνίδια. Αυτό απαιτεί 1 μηχάνημα για να σηκώσουν ένα video Wall 6 FHD οθονών και ένα ακόμα για να συνδέεται με τα Kinect και την απεικόνιση στο πάτωμα. Τα 2 αυτά μηχανήματα χειρίζεται ένα tablet και συγχρονίζει ένας Router με τα 2 PC στο Ethernet. Επειδή μιλάμε για μεγάλους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους με πολύ κόσμο που ψάχνει Internet ήταν απαραίτητο το Router να μην είναι της πλάκας. Εκεί επιστράτευσαν έναν ASUS αξίας 200€.

Κάρτα Δικτύου

Η κάρτα δικτύου αν και είναι ο τελευταίος τροχός της αμάξης, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο. Οι δικοί της χειρισμοί διανέμουν το διαθέσιμο Bandwidth σε ό,τι απαιτεί Internet εντός του PC και συνεπώς ως ένα ποσοστό το lag μπορεί να οφείλεται σε αυτήν.

Η μέθοδος ενσύρματης διασύνδεσης μέσω Ethernet είναι η πλέον διαδεδομένη ανάμεσα στους Gamers που θέλουν την απόλυτη gaming εμπειρία ενώ όσοι δε θέλουν το Router μέσα στο δωμάτιο που κοιμούνται και συχνά δίπλα του να είναι το PC, βολεύονται με Wi-Fi. Στην περίπτωση του Ethernet εμπιστευτείτε την μητρική σας, ειδικά αν είναι gaming. Στην περίπτωση του Wi-fi αν δεν διαθέτει η μητρική σας, προτιμήστε μια λύση PCI-E μεταξύ TP-Link και Asus. Προσωπικά ως κάτοχος TP-Link δεν είμαι ικανοποιημένος ιδιαίτερα -παρόλο που έδωσα 30€- κυρίως λόγω των παρεμβολών στις οποίες η καρτούλα ήταν επιρρεπής.

Καλώδιο

Όσοι θέλετε Ethernet ψάξτε για cat6 καλώδιο. Στην αγορά θα δείτε FTP και UTP. Το FTP είναι πιο παχύ και πιο μονωμένο σε παρεμβολές κλπ. Το UTP είναι πιο απλό, πιο εύκαμπτο. Ακόμα και αν δεν έχετε ανάγκη για ενσύρματη σύνδεση ένα UΤP cat6 10 μέτρα είναι καλό να υπάρχει για ώρα ανάγκης στο σπίτι.

Powerline ή Repeater/Access point

Όπως είπα πριν, καλό είναι για το gaming και πόσο δε μάλλον για streaming να μην είναι μακριά το Router. Το powerline μεταφέρει το σήμα του Router με το δίκτυο της ΔΕΗ, ΕΦΟΣΟΝ βρίσκεται στον ίδιο πίνακα η αρχή και το τέλος του. Αποτελείται από δύο συσκευές: μια συσκευή σε μια πρίζα που συνδέεται με Ethernet καλώδιο προερχόμενο από το Router και μια άλλη συσκευή που μπαίνει σε μια άλλη πρίζα και δίνει είτε έξοδο Ethernet είτε Wi-Fi ή και τα δύο. ΜΑΚΡΙΑ αν σκοπός είναι το gaming και το streaming. Ο λόγος είναι ότι οι εσωτερικές καλωδιώσεις των περισσότερων σπιτιών είναι για τα μπάζα.

Από την άλλη το repeater έχει σαν είσοδο ένα Ethernet καλώδιο από το κανονικό Router ώστε να μεταδώσει το σήμα σε μια ζώνη που δεν φτάνει η εμβέλεια του αρχικού Δρομολογητή.

  • sonymegas

    Θελω να πω κατι το 30fps και 60fps παλια ηθελαν ποιο πολυ Upload στα Streams τωρα 30 με 60 δεν εχει καμια διαφορα σε θεμα bitrate μονο το Upload για βιντεο στο Youtube εχει διαφορες αλλα οχι στα LiveStreams και 60fps σου γαμαει τον CPU αμα δεν εχεις καλο εκτως αμα κανεις μερικες αλλαγες στο OBS στα Advanced Settings απο Veryfast σε Ultrafast !